Pytanie o minimalną liczbę sztuk, przy której produkcja seryjna w druku 3D zaczyna mieć sens, pojawia się niemal przy każdym zamówieniu wykraczającym poza pojedynczy egzemplarz.
W przeciwieństwie do technologii wymagających narzędziowania, druk 3D nie ma formalnego progu minimalnego zamówienia – opłacalność zależy tu od zupełnie innych czynników niż przy wtrysku czy odlewaniu.
Brak progu narzędziowego – inna logika kosztów
Przy klasycznych metodach produkcyjnych opłacalność wyznacza koszt formy lub narzędzia rozłożony na liczbę egzemplarzy – im więcej sztuk, tym niższy koszt jednostkowy tego elementu. W druku 3D taki koszt po prostu nie występuje, więc cena jednej sztuki pozostaje względnie stała niezależnie od tego, czy zamawia się 5, czy 500 egzemplarzy – jedyna zmienna to niewielkie oszczędności wynikające z jednoczesnego druku wielu elementów na tej samej platformie roboczej, ograniczające czas przezbrajania maszyny między kolejnymi zleceniami.
Kiedy 5 sztuk to już sensowna seria
Dla wielu zastosowań – testów rynkowych, sprzedaży przez platformy rzemieślnicze, dystrybucji wśród ograniczonej grupy odbiorców – seria licząca zaledwie kilka sztuk już ma sens ekonomiczny, ponieważ jedyną alternatywą byłoby ręczne, pojedyncze zamawianie każdego egzemplarza osobno, co przy druku 3D i tak nie zmienia jednostkowego kosztu. W tym sensie granica „opłacalności” w druku 3D jest znacznie niższa niż w technologiach wymagających inwestycji narzędziowej.
Kiedy warto rozważyć alternatywę
Przy seriach liczonych w tysiącach sztuk koszt jednostkowy w druku 3D pozostaje relatywnie wysoki w porównaniu z technologiami masowej produkcji, takimi jak wtrysk, gdzie koszt narzędzia rozkłada się na bardzo dużą liczbę egzemplarzy, sprowadzając koszt jednostkowy znacznie poniżej poziomu osiąganego w druku warstwowym. Granica, przy której warto rozważyć przejście na inną technologię, zależy od konkretnej geometrii, ale w praktyce rzadko dotyczy serii poniżej kilkuset sztuk.
Czynnik czasu, nie tylko ilości
Poza samą liczbą egzemplarzy, na decyzję wpływa też dostępny czas na realizację. Przy pilnym zamówieniu, gdzie liczy się szybkość, druk 3D bywa jedyną realną opcją niezależnie od wielkości serii, ponieważ alternatywne metody produkcyjne wymagają czasu na przygotowanie narzędzia, którego przy pilnych terminach po prostu nie ma.
Jak podjąć decyzję
Zamiast kierować się sztywną liczbą progową, warto policzyć całkowity koszt obu opcji dla konkretnej wielkości zamówienia – koszt narzędziowania rozłożony na planowaną serię versus koszt jednostkowy druku 3D pomnożony przez tę samą liczbę sztuk. Przy większości zamówień trafiających do pracowni druku 3D – od kilku do kilkuset sztuk – wynik takiego porównania wypada zwykle na korzyść druku, szczególnie gdy uwzględni się też czas potrzebny na przygotowanie alternatywnej metody produkcji. Szczegóły dotyczące realizacji zamówień seryjnych dostępne są na 3dpunkt.pl/druk-3d-fdm/druk-seryjny.
